Waar hij leeft: het bergbos

Het verspreidingsgebied van de rode panda, dat zijn alle plaatsen waar hij in het wild voorkomt, ligt volledig in Azië. Het strekt zich uit over de Himalaya en de bergketens ten oosten daarvan, zoals het Hengduan-gebergte in China. Rode panda’s leven in het wild in Nepal, in het noordoosten van India (Sikkim, West-Bengalen en Arunachal Pradesh), in Bhutan, in het noorden van Myanmar en in het zuidwesten van China (Tibet, Yunnan en Sichuan).

Het natuurlijke verspreidingsgebied van de rode panda

Koel, omdat het hoog ligt

Kijk eens op een wereldbol: het gebied van de rode panda ligt ongeveer even ver van de evenaar als Egypte. Toch is het er niet heet. Rode panda’s leven namelijk hoog in de bergen, meestal tussen 2500 en 4000 meter. Er zijn ook waarnemingen van lager (in India soms in warmere bossen onder 1500 meter) en van hoger, tot bijna 5000 meter in de zomer. Hoe hoger je klimt, hoe kouder de lucht wordt. Ter vergelijking: het hoogste punt van België, het Signaal van Botrange, ligt op 694 meter.

Daardoor heerst er in zijn bos een koel en vochtig klimaat. Gemiddeld ligt de temperatuur er tussen 10 en 25 °C. De zomers zijn zacht en nat; er valt ongeveer 350 centimeter regen per jaar. In de winter sneeuwt het, en ’s nachts kan het tot −7 °C vriezen.

Zijn biotoop: een bergbos met een dichte laag bamboe

Elk dier leeft in een eigen biotoop: een gebied met bepaalde omstandigheden, zoals bodem, water, klimaat en planten. De biotoop van de rode panda is een gematigd bergbos: loofbos met eiken, gemengd bos van loof- en naaldbomen, of naaldbos met zilversparren. In Singalila, een natuurpark in India, groeien bijvoorbeeld eiken, Himalayaberken, hemlocksparren en dertien soorten rododendrons. Het belangrijkste is wat er onder de bomen groeit: een dichte laag bamboe.

Onderzoekers die bijhielden waar rode panda’s zich ophouden, zagen dat ze plekken kiezen met:

• veel bamboe, die zowel voedsel als dekking geeft;
• water dichtbij, meestal binnen 100 tot 200 meter;
• veel omgevallen stammen en oude boomstronken, die ze gebruiken als opstapje naar de bamboe en als rustplaats;
• grote bomen met holtes om te schuilen, te slapen en jongen te krijgen.

Holle bomen, dikke takken en dichte struiken geven beschutting tegen regen, kou en vijanden.

Lichaam en leefgebied passen bij elkaar

Een kenmerk van lichaam of gedrag dat een dier helpt om in zijn leefgebied te overleven, heet een aanpassing. Hoe goed alle kenmerken samen bij het leefgebied passen, noemen we de aangepastheid van een dier. In de volgende hoofdstukken ontdek je verschillende aanpassingen van de rode panda: aan het leven in de bomen (hoofdstuk 3), aan de kou (hoofdstuk 4) en aan een menu van bamboe (hoofdstuk 5).

Wild of in de dierentuin

Rode panda’s leven ook in dierentuinen in Europa, Noord-Amerika en elders, ook in België, bijvoorbeeld in Pairi Daiza en in ZOO Planckendael. De Europese dierentuinen werken samen in een kweekprogramma (zie hoofdstuk 8). Die dieren zijn in dierentuinen geboren en worden goed verzorgd, maar ze horen niet bij het natuurlijke verspreidingsgebied. In het wild leven rode panda’s alleen in de bergen van Azië.