Kennismaken met de rode panda

De rode panda, met de wetenschappelijke naam Ailurus fulgens, is een stevig gebouwd dier met een opvallend roodbruine kleur. Zijn kop en romp zijn samen 50 tot 65 centimeter lang, en daar komt nog een dikke staart van 30 tot 50 centimeter bij. Een volwassen dier weegt meestal tussen 3 en 6 kilogram, ongeveer zoveel als een grote huiskat. De rode panda’s uit China zijn gemiddeld iets groter en zwaarder dan die uit de Himalaya.

Opvallend gekleurd, en toch goed verstopt

Zijn rug, kop en staart zijn roodbruin, terwijl zijn buik en poten zwart zijn. Zijn gezicht is wit met roodbruine vlekken. Onder elk oog loopt een roodbruine streep naar de mondhoek, als een traan. Zijn oren zijn groot en puntig en hebben witte randen. Op de zijkant van zijn neus en mond staan snorharen, en zijn lange staart heeft afwisselend roodbruine en lichtbruine ringen.

Voor ons lijkt die rode kleur heel opvallend. Toch schrijven verschillende natuurorganisaties dat ze in zijn eigen bos goed opgaat in de omgeving: tussen het roodbruine mos en de lichte korstmossen op de takken valt hij minder op. Zijn zwarte buik zou hem bovendien lastig te zien maken voor wie van onderen kijkt. Onderzoekers noemen dat waarschijnlijk, maar het is nog niet wetenschappelijk bewezen.

Een eigen familie

Wetenschappers delen dieren in groepen in volgens hun bouw en hun afstamming: welke dieren gemeenschappelijke voorouders hebben. De rode panda heeft een eigen familie, de Ailuridae, en hij is de enige soort uit die familie die vandaag nog leeft. Zijn naaste verwanten zijn stinkdieren, wasberen en marterachtigen, zoals wezels en otters.

Over die indeling hebben wetenschappers lang getwijfeld. Eerst rekenden ze hem bij de wasberen, later, na de eerste onderzoeken van zijn DNA (het erfelijk materiaal in zijn cellen), bij de beren. Vandaag heeft hij een eigen familie. Met de reuzenpanda, die een beer is, is hij dus niet nauw verwant, ook al dragen ze allebei de naam ‘panda’. De twee soorten hebben wel enkele dingen gemeen. Die ontdek je in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 5.

De wetenschappelijke naam Ailurus fulgens komt uit het Grieks en het Latijn en betekent ongeveer ‘glanzende, vuurkleurige kat’. Een kat is de rode panda natuurlijk niet: de naam slaat alleen op zijn uiterlijk.

Zijn dag: rusten in de bomen, eten zoeken op en bij de grond

Een rode panda rust en slaapt meestal in een boom: uitgestrekt op een dikke tak, in een vork van takken of opgerold in een holle boom. Wanneer hij precies actief is, daarover spreken de bronnen elkaar tegen. De meeste noemen de schemer, rond zonsopgang en zonsondergang, en de nacht. Maar vooral in de zomer zijn rode panda’s ook overdag actief. Wel zijn de bronnen het erover eens dat hij veel rust: meer dan de helft van de dag. Zijn voedsel zoekt hij grotendeels op de grond of vlak erboven, in de bamboe. Dreigt er gevaar, dan vlucht hij een boom of een rots op.

Volwassen rode panda’s leven alleen, behalve in de paartijd en wanneer een moeder voor haar jongen zorgt. Mannetjes verdedigen een eigen gebied, een territorium, en bakenen het af met geur. Ze laten urine en keutels achter op takken, stammen en rotsen. Daarnaast hebben rode panda’s twee soorten geurklieren: onder de staart, en op de voetzolen tussen de kussentjes. De klieren onder de voeten maken een kleurloze vloeistof die mensen niet kunnen ruiken. Vermoedelijk is die geur bedoeld voor andere rode panda’s.